PONZA




Ponza Nedir ? Ponza Nasıl Oluşur ?

Ponza kelimesinin temeli İtalyan dilinden gelir ve diğer dillerdeki karşılıklarına kaynak teşkil etmiştir. İtalya ponza madenini çok eskilerden beri kullanmaktadır ve neredeyse ponza rezervlerinin tümünü tüketmiştir. Ponza rezervlerini tüketen tek ülke İtalya değildir, Ülkemiz 'den ponza rezervini tüketen madenlere örnek vermek mümkündür. Kayseri iline bağlı Sindelhöyük kasabasında bulunan ponza madenide, ponza rezervinin tükenmesinden dolayı günümüzde ponza , bims çıkaramamaktadır. Ponza taşı değişik dillerde farklı adlandırılır. Ponza taşının birkaç ülkedeki isimlendirmesi şöyledir ; İtalya pietra pomice, pumicing Almanya bimsstein, poliermittel, poliermittelstein İngiltere pumice, pumice stone Hollanda puimsteen İspanya piedra pómez Fransa pierre ponce, renovation Portekiz pomice Brezilya pedra, polimento Türkiye ponza, ponza, süngertaşı, nasır taşı, hasır taşı, topuktaşı Ponza volkanik bir kayaç türüdür.

Volkanik bir cam yapısındadır. Volkanik faaliyetler neticesinde iki tür ponza oluşmuştur ; asidik ponza ve bazik ponza.(Scoria, bazaltik ponza) Bazik ponzanın rengi koyudur ve birim hacim ağırlığı asidik ponzaya göre oldukça fazladır. ( 1,2 - 2 gr/cm3 ) Yeryüzünde en yaygın olarak bulunan ve kullanılan türü asidik ponzadır. Bu tür yapısındaki silisyum, potasyum ve sodyum nedeniyle açık gri / kirli beyaz renktedir. Oluşum esnasında ani soğuma ve gazların bünyeyi ani olarak terketmesi sonucu oldukça gözenekli bir yapı kazanmıştır. Gözeneklerin neredeyse tümü birbirleri ile bağlantılı değildir. Yoğunluğu 0,5-1 gr/cm3 arasında değişmektedir. Ponzanın fazla gözenekliliğinden dolayı ısı ve ses geçirgenliği oldukça düşüktür. Ponzanın sertliği mohs skalasına göre 5,5 - 6 civarındadır ve yapısını teşkil eden SiO2 oranı %60- %75 arasındadır. Bu oran neticesinde ponza çeliği bile aşındırabilir. Ponza kristal suyu ihtiva etmez. Ponza taşı kimyasal olarak tesirsizdir. Dünya kabuğunun derinliklerinde, bazaltın kısmi erimesiyle oluşan magma cepleri bulunmaktadır.

Çok yüksek basınçta bu magma normal koşullarda sıvı yada gaz olabilecek tüm maddeleri emer. (H2O, CO2, F) Zaman içerisinde, bu magma cepleri üzerindeki basınç, yer hareketlerinin etkisiyle azalır. Yer hareketleri meydana geldiğinde, volkanik bir patlama başlar ve bu gazlar magmanın içinden püskürür. Gazların serbest kalmasıyla magmanın yapışkanlığı çok hızlı şekilde artar ve katılaştırma ısısı yükselir. Böylece magma köpürür, parçalara ayrılır ve ponza taşı diye bildigimiz maddeyi oluşturur. Bu madde kraterden havaya çok büyük bir gaz patlamasıya atılır ve çevreye dağılır. Ponza , çok ani soğumasından dolayı kristalize olmaya zaman bulamamış kaya türüdür. Katılaştığında içinde çözülen buhar aniden salınır ve püskürerek gözenekli yapıyı oluşturur. Bu şartlar oluştuğunda her tür lav, ponza haline gelebilir. Ponza kendi türünde sayılabilecek obsidyen, pekstayn ve perlit gibi volkanik kayaçlardan en çok perlit ile karşılaştırılır. Ancak gözenekli yapısı, kristal suyu ihtiva etmemesi ve hiç bir işlem görmeden doğal olarak kullanılabilmesi ponza taşına oldukça fazla avantaj kazandırır.

Ponza taşının doğal hafifliği diğer yabancı maddelerden arındırma işleminde çok büyük kolaylık sağlar. Bu işlem sadece su kullanılarak yapılabilir çünkü ponza su üzerinde kalabilir. Bu nedenle çevreyi kirletmez ve nihai ürünlere dönüşebilmesi için enerji kaynaklarını israf etmez.

Tarihte Ponza:

MÖ 1.yüzyılda Vitruvio'ya ait mimari özette ponza taşından bahsedilmektedir. Vitruvio bu özette "sudan hafif" bu nedenle de "yüzücü" olarak tanımlar. Ayrıca "suyu emmediğini" ve "hijyenik" olduğunu da belirtir. Eski Romalılar zamanında ponza taşı çoğunlukla termal banyoların ve tapınakların yapımında kullanılmıştır. Bu eserlerin bazıları halen görülebilir. Bu dönemlere ait en belirgin örnekler Roma Pantheonu ve İstanbul'daki Ayasofya Kilisesi'dir. Almanya 'da ise 1800 lü yıllarda Rhinenland şehrinde kullanılmaya başlanmıştır. Avrupa genelinde ise yakın döneme dek ponza taşına ilgi gösterilmemiştir. ABD de ise ponza taşının yapı malzemesi olarak kullanılması 18. yüzyılın ortalarında California'da başlamıştır. Son 30 yıl içerisinde ise teknolojinin gelişmesi ve çevre bilincinin artması ponza taşının kullanımını yaygınlaştırmıştır.

Tekstil Sektöründe Ponza Kullanımı Ponza taşının fiziksel ve kimyasal (Na2O - K2O) özellikleri tekstil endüstrisinde mamül ürünlerin taşlanması için tamamen uygundur. Yıkama tekniklerindeki gelişme ile birlikte ponza taşı, daha hafif gramajlı kumaşların yıkanmasında da kullanılmaya başlanmıştır. Ayrıca yeni nesil yıkama makinalarında daha büyük kalibre edilmiş ponza taşlarıda kullanılmaya başlamıştır. Bu sektörde kullanılan ponza taşı asidik olandır ve rengi beyazdır, üründe leke oluşturmaz ve temizleme gerektirmez. Bu da tekstil ürününün maliyetine ek bir artış getirmez. Ancak kullanılacak ponza tamburlama diye tabir edilen yuvarlatma işlemine tabi tutulmalı ve diğer tüm yabancı maddelerden özenle ayrıştırılmalıdır. Ayrıca yıkanacak kumaşların farklılıkları ve yıkama makinalarındaki çeşitlilik nedeni ile değişik ebatlarda kalibre edilmelidir. Tekstil sektöründe, ürüne hasar vermeden iyi bir aşındırma yapmak için ponza taşında kaliteli ve özenli işçilik uygulanmış, içeriğinde hiçbir yabancı madde karışımı olmayan ürünlerimizi tavsiye ediyoruz.

Yapılarda Ponza Kullanımı:

Ponza taşının yapılarda kullanılan tipine Almancadan dilimize girmiş olan bims adı verilmektedir. Mükemmel fiziksel ve mekanik özellikleri bulunmaktadır. ponza, perlitin kullanıldığı alanların genellikle tümünde kullanılır. Perlitte kullanılan enerji ve yatırım ponzada gerekmediğinden, enerjinin korunmasına olan ihtiyaçtan ve deprem dayanıklılığından dolayı modern binalarda ponza ürünlerinin kullanımı büyüyen bir hızla artmaya devam etmektedir. Ülkemizde meydana gelen üzücü depremler nedeniyle inşaat sektörü bu ürünlere önem vermeye başlamıştır. Ponza normal kumun ve çakılın 1/3 ile 2/3'ü kadar yoğunluğa sahiptir. Aynı durum ponza ile yapılan betonlarda da görülür.

İnşaatlarda ponza betonunun normal betondan hafif olması ( birim hacim ağırlığı 800 - 900 kg / m3 ) nedeni ile zaman ve işçilikten tasarruf sağlamaktadır. Ayrıca temele binen yük azalacağından yaklaşık % 20 civarında demirden tasarruf sağlanması mümkündür. Kum-çimento harcının yerine, ponza taşı harcı kullanılması sonucu harcın hafifliğinden dolayı mekanik kuvvete daha az yüklenilmekte, hafif yapı ürünlerinin asmolen ve duvar malzemesi olarak kullanılması daha az beton ihtiyacı doğurmakta ve düzenli malzeme kullanımının getirdiği zaman ve işçilik avantajı bina maliyetlerinde düşüşe neden olmaktadır. Ayrıca bu tip blokların kullanıldığı duvarlarda direk alçı, seramik vb. kaplamalar uygulanabilmekte, sıva uygulanması durumunda ileriki yıllarda sıva üstü çatlama kabarma olmamaktadır. Ponzanın ısı geçirgenlik kat sayısı ( 0.33 - 0.80 kcal / mh 0C ) normal betondan 5-7 kat daha fazladır. Bu özelliğinden dolayı da büyük çapta ısı ve enerji tasarrufu sağlamaktadır.

Ponzanın gözenekli yapısından dolayı, ponzadan üretilen yapı elemanlarının ısı yalıtımı diğer malzemelerden üretilenden çok daha fazladır. ponza ürünleri kullanılarak inşa edilmiş yapıların yüksek değerlerde ısı izalasyonu sağlaması yapı kullanımında ısıtma ve soğutma giderlerini önemli ölçüde düşürmektedir. Ayrıca ses yalıtımında gösterdiği mükemmellik yapılarda ek konfor sunmaktadır. Ponza ürünlerinden elde edilen hafif yapı elemanları içerisinde, kat betonlarında kullanılan asmolende bulunmaktadır. Ayrıca ponza taşı yapılarda, temel dolgu maddesi ve çatı izalasyon malzemesi olarakta kullanılmaktadır. Ponzanın yapılarda sağladığı avantajlar Şok emici özelliğiyle Depreme karşı dayanıklılık Hafifliği nedeni ile Temelde daha ucuz maliyet ve demir kullanımı Yüksek yangın dayanıklılığından dolayı Daha güvenli Yüksek termal dayanıklılığından dolayı Isıtma ve soğutmada daha az harcama Maximum Ses izolasyonu sebebiyle Kullanılan mekanda konfor Sıvaya iyi yapışır. Kolay İşçilik nedeni ile Daha düşük maliyet Buzlanmaya dayanıklı Donma meydana geldiğinde zarar görmez

Tarımda Ponza Kullanımı:

Volkanik topraklar kendi doğal yapısı ile birlikte, çürüyen bitkiler , insan ve hayvan yaşamının sağladığı ek besinlerle, bitki yetiştirmek için çok elverişli bir ortam sağlamaktadır. Ponza taşının %85 oranında gözenekli olması hafif yoğunluk özellikleri göstermesine neden olur. ponza taşının en küçük birimi dahi irili ufaklı birçok gözeneklerle doludur. Ponza taşı toprağı daha gözenekli bir hale getirirek havalandırır. Ayrıca toprağın özelliklerini ıslah etmek ve suni gübrenin topaklaşmasını engellemek amacı ile kullanılmaktadır. Ponza, toprak olarak seralarda, turunç yetiştirilen bölgelerde, meyvalıklarda, çim sahalarda ve tüm tarım bölgelerinde kullanılmakta olup, uygulama sonuçları mükemmeldir. Ponzanın tarımda sağladığı avantajlar Mükemmel havalandırma sağlar Tekrar tekrar kullanılabilir Zamanla çekmez ve topaklanmaz Besin ayarlaması kontrolu kolaydır Mantar, böcek gibi zararlı unsurları barındırmaz Kolay sulanır Çürümez Kötü kokular üretmez pH Nötr dür. (6-7)

Yapı Restorasyonlarında Ponza Kullanımı:

Bugün bir çok gelişmiş ülke tarihi binalarının kirlenmiş cephe temizliğini kumlama yönteminde kum yerine ponza taşı kullanarak yapmaktadır. Ponza taşı yumuşak aşındırıcı özelliğinden dolayı bina yüzeyine hasar vermeden temizliğini yapmaya imkan vermektedir.

Filtrasyon Amaçlı Ponza Kullanımı:

İçme suyunun filtrasyonu için saf ponza taşı kullanılabilmektedir. Ponza insan sağlığını tehdit edecek hiç bir element içermez. Ponza genellikle iki katmanlı filtrelerde hafifliğinden ötürü birincil arıtma amacıyla kullanılırken, alttaki diğer tabaka ponza tarafından yakalanamayan küçük maddeleri süzer.

Kozmetikte Ponza Kullanımı:

Topuk taşı olarak bidiğimiz ürünün hammaddesi yine ponzadır. Ayrıca ponza taşından elde edilen ürünler, başta sabun mamüllerinde olmak üzere, diş macunlarında, diş temizleme tozlarında ve kremlerde yaygın olarak kullanılmaktadır.

Cam Sektöründe Ponza Kullanımı:

Televizyon tüpü düzeltme - cam cilalama - kesik cam tamamlama malzemesi olarak yine ponza ürünleri kullanılmaktadır.

Elektronik Sektöründe Ponza Kullanımı:

Devre plaketlerini temizlemede yumuşak aşındırıcılık özelliğinden dolayı ponza ürünleri tercih edilmektedir.

Boya Sektöründe Ponza Kullanımı:

Kaleterasit, ses izole edici duvar boyası, motifli boya için astar macunu düzeltme gibi alanlarda ponza ürünleri kullanılmaktadır.

Kimya Sektöründe Ponza Kullanımı:

Ponza taşı kimya sektöründe, kimyasal taşıyıcı ve filtrasyon malzemesi olarak kullanılmaktadır.

Metal ve Plastik Sektöründe Ponza Kullanımı:

Temizleme ve cilalama - titreşim özelliği olan malzemeler yapımında - elektriksel kaplama - kalıpların temizlenmesinde kullanılmaktadır.

Mobilya Sektöründe Ponza Kullanımı:

Cilalama ve resim çerçevelerinde motif vermede yine aşındırıcı özelliğinden yararlanılmaktadır.



Uzay Perlit Madencilik Kim. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Kıraç, Atatürk Mah. İnönü Cad. No:21 ESENYURT / İSTANBUL
Tel: 0 (212) 689 54 66 - 689 70 21 - Faks: 0 (212) 689 70 22
Gsm: 0 (532) 367 60 29

Web Tasarım Home Home